255 STK ve 8 eğitimciden ‘müfredat’ açıklaması: Bunlar dikkate alınmalı

  • Haber7

Milli Eğitim Bakanlığı, 26 Nisan Cuma günü yeni müfredat taslağını açıklayarak kamuoyunun bilgisine sundu. Görüş ve önerilerin bildirildiği müfredat taslağına ilişkin 255 sivil toplum kuruluşu ile 8 uzman eğitimci ve akademisyen değerlendirme raporu yayımladı.

Yeni müfredatın milli ve manevi değerlerle güçlü bir şekilde donatılması gerektiğini belirten eğitimciler, müfredatın genel anlamda olumlu bulduğunu kaydederek müfredatın daha da geliştirilmesi yönünde fikir beyan etti.

Müfredatın temel aldığı insan modeli, programların ortak ögesi olarak belirlenen değerlerin tüm programlar nezdinde esas alınması; değer modelinin programlar bazında değişiklik göstermekle birlikte bazı programlara başarılı bir şekilde yansıtılması; programların bütüncül bir yapıda ve beceri temelli ele alınmış olması olumlu gelişmelerdir.” denilen raporda şu öneri, tespit ve değerlendirmeler yer aldı:

Her çalışmada geliştirilebilir yönler olduğu gibi bu çalışmada da kullanılan dil ile muhtevanın milli ve manevi değerlere uygunluğu ile programın değerlerle güçlendirilmesi hususlarında; aşağıda belirtilen maddeler dikkate alınmalıdır;

  • Müfredat dili, kadim irfan ve kültürel değerlerimizi yansıtmalı, değerlerimize aykırı ifadelerden kaçınılmalıdır. Program boyunca kullanılan kavramların, inanç açısından sorun teşkil etmemesine dikkat edilmelidir. Mesela programda kullanılan “yaratıcı/yaratıcılık” (Ör: Fen Bilimleri s.20, 45, 49, 52; Sosyal Bilgiler s 26, 56, 103; Hayat Bilgisi s. 33, 57; İnkılap Tarihi s. 15, 20; Okul öncesi, s. 22, 95) kelimesindeki yaratma kavramının gözden geçirilmesi ve geçtiği yerdeki anlamına bağlı olarak üretkenlik, keşfedicilik, özgün ve ilham verici, kolaylaştırıcı benzeri kavramlarla ifade edilmesi yerinde olacaktır. Bu örnekler diğer programlarda da artırılabilir. Din Kültürü programında bu kavramın hem Yaratıcıya hem de insana atfedilmesinin meydana getirdiği kafa karışıklığı DKAB programında (s.77) daha net görülebilir.

  • Programda yer alan bazı ibareler ve görüşler, inanca aykırı düşmektedir. Sosyal Bilgiler programının “Bu görsellerden hangilerinin doğada kendiliğinden var olan varlıklar olduğunu belirlemeleri istenir.” (S. 20). Öğretme – öğrenme yaşantılarında geçen kendiliğinden var olma ibaresi, mevcudatın yaratıcı ile olan bağını keserek mevcudatı tesadüfe havale eden açıklamalardır. Bu boyutuyla bu ifade “insan eliyle üretilmemiş doğadaki varlıklar” veya benzeri ifadeler ile sunulabilir.

  • Programda yer alan kimi ifadeler, kâinatta tesadüfiliği, kendiliğinden oluşumu veya doğa tarafından yaratılmış gibi bir algı oluşturmaktadır. Bu noktada özellikle Fizik, Kimya, Biyoloji ve Fen Bilimleri derslerinde canlılarda görülen mükemmelliğin tesadüfen oluşamayacağı, bu mükemmelliğin bir sanatkârı olduğu nazara verilmelidir. Öğrencilerin sanatı gördüğü gibi sanatkârı da görmesi sağlanmalıdır. Her ne kadar evrim kavramı programda olmasa da Biyoloji ve Fen Bilimleri genel manada evrimci, seküler bakış açısıyla yazılmıştır. Bu dil yerine milli ve bilimsel dilin kullanılması anlam ve kazanım açısından daha doğru olacaktır.

  • Okul öncesi müfredat programında Tarih şeridinde sıradan birçok olayı almışken, (önemli gün ve haftalar) Çanakkale Zaferi ve İstiklal Marşı’nın kabulünü almamıştır. Çanakkale Zaferi ve İstiklal Marşı programa eklenmelidir. Ayrıca tüm programda olduğu gibi Mustafa Kemal Atatürk çok fazla işlenmesine rağmen diğer devlet yöneticilerimiz yeterli oranda işlenmemiştir.

  • Programlarda konu alanına bağlı olarak verilen bazı öğrenme çıktıları, inanca aykırı düşmektedir. Felsefe dersi programında yer alan “Öğrencilerin Tanrı’nın varlığına ilişkin görüşlerle (teizm, deizm, panteizm, ateizm, pananteizm) Tanrı’nın varlığının kanıtlanması problemini anlamaları, ilgili düşünce ve argümanları değerlendirmeleri amaçlanır.” (S. 38. ) cümlesindeki “Tanrı’nın varlığının kanıtlanması problemi”, Allah’ın varlığının kanıtlanmasının bir problem olarak işlenmesini akla getirmektedir. Zihinlere şüphe yerleştirecek olan bu ifadeler anlaşılır şekilde yeniden düzenlenmelidir. Diğer yandan Allah’ın varlığını ispatlayan görüşler de programa konulmalıdır. Eğer konulmayacaksa ateizm gibi inançsızlığı ifade eden görüşler de programa alınmamalıdır. Felsefe programında Varlık Felsefesi açıklanırken (S. 20- 21) bahsedilen felsefi görüşlere Yaratılış görüşü de eklenmelidir.

  • Yine Felsefe programında Din Felsefesi öğrenme alanında Tanrı ibaresi sıklıkla kullanılmaktadır. Uygun yerlerde inancımıza uygun olarak Allah isminin de geçmesi gerekmektedir.

  • Bazı programlarda, konunun gidişatına uygun olan ancak anahtar kavramlarda yer verilmeyen kelimeler eklenmelidir. Mesela Sosyal Bilgiler (s.73) SB6.3.2 a) İslam medeniyetinin insanlığın ortak mirasına katkılarını belirler.” Öğrenme çıktısına anahtar kavramlara “Hz. Muhammed” eklenebilir.

  • Aynı şekilde Temel Dini Bilgiler programında Hz. Peygamber ifadeleri yer almakta ancak isim olarak Peygamberimiz Hz. Muhammed (SAV) olarak zikredilmesi de sağlanmalıdır.

  • Programlar bazında kültürümüze mal olmuş önemli şahsiyetlere önceki programlarda olduğu gibi bu programlarda da yer verilmiş olması (Ör. Hayat Bilgisi 2 s. 57 – Ali Kuşçu, Uluğ Bey, El-Cezeri, Jale İnan, Vecihi Hürkuş, Afet İnan, Engin Arık, Fuat Sezgin, Cahit Arf, Aziz Sancar, Halil İnalcık; Fen Bilimleri s. 203 – Aziz Sancar; Biyoloji s. 84 – Aziz Sancar; Coğrafya s.16; Tarih s. 34) önemli bir adımdır. Ancak bazı derslerde bilim insanlarının isim olarak zikredilmediği (Sosyal Bilgiler s. 39) veya tüm sınıf düzeylerinde yer almadığı görülmektedir. Öğrencilerin zihinsel, bedensel, ruhsal ve duygusal gelişimlerinin dengeli bir şekilde desteklenmesi ve şahsiyet kazandırılması için tarihimizdeki büyük şahsiyetler ve hadiseler, öğrencide aidiyet duygusunu uyandıracak şekilde verilmelidir. Değerlerin yaşantıya aktarılabilmesi için maddi manevi kültürümüzün ve tarihimizdeki büyük şahsiyetlerin değer yaşantısına olumlu etkisinden mutlaka faydalanılmalıdır. Özellikle okul öncesi ve ilköğretimin ilk sınıflarına yayılacak şekilde örnek şahsiyetlerin hayatlarına, başarılarına ve kültürümüze yaptıkları katkılarına daha çok yer verilmelidir. Böylece “tarihi ve ecdadı ile iftihar eden nesil” yetiştirme gayesine ulaşmaya katkı sağlanmış olur.

  • Bu bağlamda, bilim ve teknolojik kalkınmanın sadece batıya ait olmadığı ifade edilerek milli kalkınmanın milli ve manevi değerlere bağlı olarak da gelişebileceği vurgulanmalıdır. Tarih boyunca İslam medeniyeti, bilime, sanata ve ahlaka önemli katkılar yapmıştır. Bu manayı teyit eden Tarih dersi programı, TAR.9.3.4. öğrenme çıktısına “İslam’ın Altın Çağı” kabul edilen dönem ile ilgili öğrenme çıktısı eklenebilir.

  • Zenginleştirme ve Destekleme alt başlıklarında yer alan farklılıklara saygı ibarelerinde ne tür farklılıkların kabul edilebileceği hususunda sınırlar çizilmelidir.

  • Programların değerler ile ilişkilendirilmesi genel anlamda başarılı olmakla beraber bazı dersler bazında bu ilişkilendirmenin yetersiz kaldığı ve/veya geliştirilmesi gerektiği görülmektedir. Örnek olarak Sosyal Bilgiler programında S19 SB4.2 son paragrafta afet dönemi dayanışmayı açıklarken D16.2.4 “Ülkede yaşanan olağanüstü durumlarda (salgın, doğal afet vb.) yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerine katılır.” ile mutlaka ilişkilendirilmelidir. Yine aynı şekilde SB.5.2.4; SB.5.3.1; D19.3 (ülke varlıklarına sahip çıkmak), SB.5.4.2; D1.2; D1.4 (Adalet), D14.2 (Saygı), SB.5.5.1; D18.3 (Temizlik), D5.4 (Duyarlılık) ile ilişkilendirilebilir. Bu örnekler her program bazında detaylandırılabilir. Bazı derslerde sadece değere atıf varken bazı değerlerde değerin en uygun alt bileşenlerine atıfta bulunulmuştur. Doğru olanın ikinci yaklaşım olduğu söylenebilir.

  • Sonuç genel anlamda ortak metinde ön plana çıkarılan milli ve manevi değerlerin diğer müfredat programlarında yeterli ve istendik şekilde işlenmediği görülmüş olup, bu değerlerin bütün müfredat programlarına işlenmesi gerekmektedir.

RAPORU HAZIRLAYANLAR:

  • Prof. Dr. Cihat Yaşaroğlu

  • Prof. Dr. Halim Ulaş

  • Prof. Dr. Selahattin Çelebi

  • Doç. Dr. Ahmet Kavlak

  • Doç. Dr. Kasım Takım

  • Dr. Mehmet Yaşar

  • Eğitimci Yazar Adnan Kalkan

  • Eğitimci Yazar Ali Erkan Kavaklı

DESTEKLEYEN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI

  1. Açık Kapı Çevre Eğitim ve Kültür Derneği

  2. Adalet Platformu

  3. Adana Faslı Bahar Sosyal Yardımlaşma Eğitim Kültür ve Sanat Derneği

  4. Adana Genç Gönüllüler Derneği

  5. Adıyaman Kültür ve İlim Vakfı

  6. Afyon İlim ve Araştırma Vakfı

  7. Ağrı Kültür ve Eğitim Vakfı

  8. Ahlat Nur İlim Eğitim ve Kültür Vakfı

  9. AKÇED-Malatya Gucdüvani Ahlak Kültür ve Çevre Derneği

  10. Akdeniz Kültür ve Eğitim Vakfı

  11. AKEV -Aydın Kültür Eğitim Vakfı

  12. Aksaray Somuncubaba Kültür ve Eğitim Vakfı

  13. Aksaray Uhuvvet Vakfı

  14. AKULDER -Akdeniz Uluslararası Öğrenci Derneği

  15. AKVA -Akdeniz Eğitim ve Kültür Vakfı

  16. Alaca Hizmet Vakfı

  17. Amasya Sultan Bayezid Kültür Vakfı

  18. Anadolu Tevhid Vakfı

  19. Anahtar Sosyal Yardımlaşma ve Kültür Derneği

  20. ANÇED – Anadolu Çevre Eğitim Kültür Dayanışma Derneği 

  21. ANESİAD Malatya Şubesi

  22. Ankara Hamiyet ve İrfan Vakfı

  23. Ankara Kültür ve Eğitim Vakfı

  24. ANSED – Antalya İl Eğitim Gençlik Spor Kültür ve Dayanışma Derneği

  25. ASDER – Adaleti Savunanlar Derneği Antalya Temsilciliği

  26. ASDER – Adaleti Savunanlar Derneği

  27. ASSAM-Adaleti Savunanlar Stratejik Araştırmalar Merkezi Derneği

  28. Atik Spor Kulübü

  29. Bahar İlim Kültür ve Eğitim Vakfı

  30. Bandırma 17 Eylül Kültür ve Eğitim Vakfı

  31. Bartın Eğitim Vakfı

  32. Battalgazi İmam Hatip Liseleri Mezunları Ve Sevenleri Derneği

  33. Bayburt Hizmet ve Eğitim Vakfı

  34. Beyan Eğitim Kültür İlim Vakfı

  35. Bingöl İlim ve Kültür Vakfı

  36. Birlik Haber-Sen Malatya Temsilciliği 

  37. Birlik Vakfı

  38. Birlik Vakfı Malatya Şubesi

  39. Biruni Gençlik Merkezi ve Dayanışma Derneği

  40. Bitlis Bediüzzaman Said Nursi Kültür ve Eğitim Vakfı

  41. Boğaziçi Eğitim ve Kültür Derneği

  42. Boğaziçi Vakfı

  43. Bolu- Abant Eğitim Vakfı

  44. Boluder

  45. Büro Bir Sen

  46. Büyük Aile Platformu Adana

  47. Celal Tetiker Şefkat Vakfı

  48. Çağdaş Düşünce Araştırma Derneği

  49. Çankırı İlim Kültür Eğitim Vakfı

  50. Çoruh Kültür Eğitim ve Sosyal Yardım Vakfı

  51. Çöşnük Eğitim Derneği

  52. Çukurova İlim Vakfı

  53. Çukurova Öğretmenler Derneği

  54. Değişim Eğitim Kültür Derneği

  55. Demirci Kültür ve Eğitim Vakfı

  56. Dersaadet Kültür ve Eğitim Vakfı

  57. Deva Bir Sen

  58. Diyanet-Sen Malatya Şubesi

  59. Diyarbakır Aile Eğitim ve Kültür Derneği 

  60. Dünya Çocuk Hakları Derneği

  61. Düzce Çınar Eğitim Vakfı

  62. Eddai Vakfı- Eğitim Day. Düşünce Araş. İlim Vak.

  63. Eğitim-Bir Sen Antalya Şubesi 

  64. Eğitim-Bir-Sen Malatya 1 No’lu Şube

  65. Eğitime Destek Platformu

  66. Eksen Der Malatya 

  67. Elazığ Hizmet Vakfı

  68. Elbistan Kültür ve Eğitim Vakfı

  69. Eldenele Derneği

  70. ⁠Elmas Divit Derneği Malatya 

  71. Emekli Bir Sen

  72. Emir Sultan Eğitim ve Yardımlaşma Vakfı

  73. Enerji Bir-Sen Malatya Temsilciliği 

  74. ENSAR Antalya Şubesi

  75. Ensar Vakfı Malatya Şubesi

  76. Erdemli Gençlik Derneği

  77. Erzincan Gündüzalp Kültür ve Eğitim Vakfı

  78. Erzurum Kültür ve Eğitim Vakfı

  79. Eskişehir Osman Gazi Kültür ve Eğitim Vakfı

  80. Evrensel Hafızlar Derneği Malatya Şubesi

  81. Ezan Platformu

  82. Fahri Kığılı Vakfı

  83. Gazipaşa Çınar Derneği

  84. Gedik Eğitim Derneği 

  85. Gediz Eğitim ve Kültür Vakfı

  86. Genç Osman Vakfı

  87. Gençkuşak Spor Kulübü

  88. GEREDER

  89. Giresun İlim Kültür ve Eğitim Vakfı

  90. Günyüzü Eğitim Kültür Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği 

  91. Habibi Neccar Kültür ve Eğitim Vakfı

  92. HAKBİRSEN

  93. Hakkâri Kültür ve Eğitim Vakfı

  94. HAKBİR

  95. Haliliye Kültür ve İlim Vakfı

  96. Hamidiye Kültür ve Eğitim Vakfı

  97. Hanımın Çiftliği Eğitim Derneği

  98. HASEV-Hazreti Süleyman Eğitim Vakfı

  99. Hasırcılar Kültür Derneği 

  100. Hatunsuyu Eğitim Derneği

  101. ⁠Hayrat İnsani Yardım Derneği

  102. ⁠Hayrât Vakfı 

  103. Hilaliye Eğitim Vakfı

  104. Horata Eğitim Ve Kültür Derneği

  105. Huzur Vakfı

  106. Isparta Kültür ve Eğitim Vakfı

  107. Isparta Mekke Eğitim Vakfı

  108.  İdeal Eğitim Derneği 

  109. İDEV

  110. İHH Antalya Şubesi 

  111. İHH Arama Kurtarma Derneği

  112. İHLASDER

  113. İKEV-Kültür Eğitim Çevre ve Sağlık Vakfı

  114. İlim- Hizmet ve Yardımlaşma Vakfı

  115. İlim Yayma Cemiyeti

  116. İlim Yayma Cemiyeti Antalya Şubesi

  117. İlim Yayma Cemiyeti-Malatya Şubesi

  118. İMH

  119. İMH – İnsan ve Medeniyet hareketi Antalya Şubesi

  120. İMH Demre

  121. İMKANDER

  122. İnanç Hürriyeti Derneği

  123. İnegöl Şura Vakfı

  124. İnsan Onuru Eğitim Derneği

  125. İsdav-İstanbul Stratejik Düşünce Ve Araştırmalar Vakfı

  126. İskenderun Kültür ve Eğitim Vakfı

  127. İslam Birliği Vakfı

  128. İslam Dayanışma Cemiyeti

  129. İslam Medeniyeti Vakfı

  130. İslamköy H. Hüseyin Ergünal Kültür Eğitim Vakfı

  131. İstanbul Düşünce Enstitüsü

  132. İYAK -İnsani Yardım Arama Kurtarma Derneği 

  133. İyilik İnsan Hakları Derneği 

  134. İZEV-İzmir Eğitim ve Hizmet Vakfı

  135. Kafkas Halkları Derneği

  136. Kafkas İlim ve Eğitim Vakfı

  137. Karabük Hizmet ve Eğitim Vakfı

  138. KARDOSTDER – Kumluca Kardeşlik Ve Dostluk Derneği

  139. Karesi Vakfı

  140. Kastamonu Bedii Eğitim Kültür Vakfı

  141. Kelkit Kültür Eğitim Vakfı

  142. Kereb-i Gazi Kültür Eğitim Vakfı

  143. Kıbrıs İlim Kültür ve Hizmet Vakfı

  144. Kırıkhan Kültür Eğitim ve Sanat Vakfı

  145. Kırıkkale Fatih Vakfı

  146. Kırıkkale İlim Marifet Ahlak Vakfı

  147. Kırşehir Aşıkpaşa İlim ve Kültür Vakfı

  148. Kocaeli Kültür ve Eğitim Vakfı

  149. Kur’an’ı Anlama Platformu

  150. Kurtuluş Kuranda Cemiyeti

  151. Kutup Yıldızı

  152. Kültür Araştırma Dayanışma Eğitim Vakfı

  153. Kültür Memur-Sen Malatya Temsilciliği

  154. Kütahya Anadolu İlim ve Araştırma Vakfı

  155. LİMANDER

  156. Malatya Bağımlılıkla  Sivil Mücadele Derneği

  157. Malatya Dini ve Milli Hizmetler Vakfı

  158. Malatya İHH İnsani Yardım Derneği

  159. Malatya İlim ve İrfan Vakfı

  160. Malatya İlim Yayma Cemiyeti, İnönü Üniversitesi Bilgef Öğrenci Topluluğu

  161. Malatya Niyazi-i Mısri Kültür Vakfı

  162. Malatya Öncü Spor Kulübü

  163. Malatya Önder İmam Hatipliler Derneği

  164. Malatya Sıla Bilgi Kültür Dayanışma Derneği

  165. Malatya Toplum Gönülleri Birliği 

  166. MANAVGAT MANAD – Manavgat Aile Derneği 

  167. Manisa Saruhan Bey İlim Kültür ve Eğitim Vakfı

  168. Mardin Hidayet İlim ve Kültür Vakfı

  169. Mazlum-Der Malatya Şubesi

  170. Mekteb Eğitim ve Kültür Derneği

  171. Mersin İlim ve Kültür Vakfı

  172. Merzifon Eğitim Kültür Vakfı

  173. MESK-Memur Ve Emekli Sendikaları Konfederasyonu

  174. METİD-Mezopotamya Engel Tanımayan İnsanlar Derneği

  175. Milas Eğitim Vakfı

  176. ⁠Milli Türk Talebe Birliği Malatya

  177. MİM- Millii İrade Muhafızları

  178. Misk-Der – Malatya İlim Sanat ve Kültür Derneği

  179. Muğla Kültür Eğitim Vakfı

  180. Muş Kültür Eğitim Çevre ve Sağlık Vakfı

  181. Müftü Ahmet Hulusi Efendi Kültür ve Eğitim Sağlık Vakfı

  182. NAKEV-Nazilli Kültür ve Eğitim Vakfı

  183. Nevşehir İlim Kültür Vakfı

  184. Niğde Eğitim Vakfı

  185. Nizip İlim ve Hizmet Vakfı

  186. Nur-u Osmaniye İlim Vakfı

  187. Oltu Suffa Eğitim Vakfı

  188. Önder Gerede İHL Derneği

  189. Özbekler Birliği Derneği

  190. Peygamber Sevdalıları Platformu

  191. Rabia Eğitim Kültür Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği 

  192. Rize İsar Eğitim ve Kültür Vakfı

  193. Ruba Vakfı

  194. Rumeli Anadolu ve Balkanlar İlim ve Eğitim Vakfı

  195. Sağlık-Sen Malatya Şubesi

  196. Sakarya Kültür ve Eğitim Vakfı

  197. SAKEV-Samsun Araştırma Kültür Eğitim Vakfı

  198. SEBİLAY Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Alanya

  199. SEDE-Seçtiklerini Denetle Derneği

  200. Semerkand vakfı Malatya Şubesi 

  201. Sena Sosyal Yardımlaşma Derneği Alanya

  202. Serder -Serik Eğitim Kültür Dernegi

  203. Serhat Kültür Eğitim Vakfı

  204. Serik İMH

  205. Seyyid Burhaneddin İlim Vakfı

  206. Seyyid Onbaşı Kültür Eğitim Vakfı

  207. Siirt Eğitim ve Kültür Vakfı

  208. Simav Fatih Vakfı

  209. Sorgun Anadolu Kültür ve Eğitim Vakfı

  210. Söke Eğitim ve Bilim Vakfı

  211. Suffa Vakfı

  212. Şanlıurfa Çölyak Eğitim Kültür Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği

  213. Şanlıurfa Sivil Toplum Kuruluşları insani yardım Derneği

  214. Şems İlim Araştırma Vakfı -Konya

  215. Şura İlim ve Kültür Vakfı

  216. Talha -Zübeyir Eğitim ve Kültür Vakfı

  217. Tarsus Kültür ve Eğitim Vakfı

  218. Taşem Der-Taştepe Ve Şehit Fevzi Mahalleleri Sosyal Kültür Eğitim Der.

  219. Tatar Spor Kulubü

  220. Tatarlar Birliği Derneği

  221. Tatvan Kültür ve Eğitim Vakfı

  222. TDV Darende Şubesi

  223. Tecde Eğitim ve Kültür Derneği

  224. TGTV-Türkiye Gönüllü Teşeküller Vakfı

  225. TİMAV -Türkiye İmam Hatipliler Vakfı Malatya Şubesi

  226. TİYEMDER

  227. Toç Bir-Sen Malatya Temsilciliği

  228. Tokat İlim Sanat ve Araştırma Vakfı

  229. TOKİ Evleri Eğitim Derneği

  230. Topsöğüt Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Derneği

  231. Trabzon Eğitim ve Kültür Vakfı

  232. TUKEV-Turhal Kültür Eğitim Vakfı

  233. ⁠TÜGVA Malatya 

  234. Türkistan Birliği Derneği

  235. Türkiye Aile Birliği 

  236. Türkiye Aile Meclisi

  237. Türkiye İlahiyat ve Yüksek İslam Enstitüsü Derneği

  238. Türkiye STK Birliği

  239. UKED-Uşak Kültür Eğitim Derneği

  240. Umran Vakfı

  241. Ümit Vakfı – Sivas

  242. Vahdet Vakfı Antalya Şubesi

  243. Van İlim ve Kültür Vakfı

  244. Veysel Karani Kültür İlim ve Eğitim Vakfı

  245. Yalova Şura Vakfı

  246. Yedi Hilal Adana

  247. Yedi Hilal Derneği Malatya Temsilciliği 

  248. Yenilikçi Sürdürülebilir Kalkınma Derneği

  249. Yeryüzü Vakfı Antalya

  250. Yeşeren Umutlar Eğitim Derneği

  251. Yeşilyurt Eğitim Kültür Derneği

  252. Yetimce-Yetim Hakları Derneği

  253. Yozgat Hizmet Vakfı

  254. YURTDER

  255. Zonguldak Karaelmas Eğitim ve Kültür Vakfı

KAYNAK: HABER7

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

esenyurt escort
erzurum escort
bonus hunt
betmarlo
egt oyna
pragmatic slot oyunları
barn festival
dog house megaways
betibom
sweet bonanza
tombala oyna
aresbet
wild west gold oyna
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
markaj giriş
sweet bonanza
sugar rush
diyarbet
diyarbet
diyarbet
gates of olympus oyna
big bass bonanza oyna
trwin
diyarbet
diyarbet
casipol
casipol
casipol
betingo
egt oyna
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
aviator oyna
aviator giriş
tombala
Deneme bonusu veren siteler
deneme bonusu veren siteler
deneme bonusu veren siteler
Deneme bonusu veren siteler
ultrabet
denizli escort
Pendik Escort
avcılar escort
esenyurt escort
beylikdüzü escort
istanbul escort
istanbul escort
bahçeşehir escort
bakırköy escort
şirinevler escort
şişli escort
esenyurt escort
avcılar escort
pendik escort
denizli escort
Pendik Escort
avcılar escort
esenyurt escort
beylikdüzü escort
istanbul escort
istanbul escort
bahçeşehir escort
bakırköy escort
şirinevler escort
şişli escort
esenyurt escort
avcılar escort
Deneme bonusu veren siteler
Belugabahis
Deneme bonusu veren siteler
bonus hunt
betmarlo
egt oyna
pragmatic slot oyunları
barn festival
dog house megaways
betibom
sweet bonanza
tombala oyna
aresbet
wild west gold oyna
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
markaj giriş
sweet bonanza
sugar rush
diyarbet
diyarbet
diyarbet
gates of olympus oyna
big bass bonanza oyna
trwin
diyarbet
diyarbet
casipol
casipol
casipol
betingo
egt oyna
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
casipol
aviator oyna
aviator giriş
tombala
deneme bonusu veren siteler
deneme bonusu veren siteler
footer link satın al
tanıtım yazısı satın al
backlink satın al